Cousas do tempo

eltiempo-presion-lluvia-201512202100

Un anticiclón é una zona da atmosfera onde existen altas presións. Nesta zona dise que existe estabilidade atmosférica e carece de precipitacións, e polo tanto non se desenrrolan frontes nin quentes, nin frías, nin ocluidas. Os ventos nesta zona son expulsados cara fora deste sistema e estes acabarán no interior das borrascas que son os centros de baixa presión na atmosfera (das altas presións ás baixas presións). Esta zona ten máis presión cas zonas que lle rodean e as da mesma altura. Nun mapa sinóptico, obsérvase como un sistema de isobaras pechadas, de forma aproximadamente circular ou oval, con circulación en sentido das manecillas do reloxo. Este fenómeno provoca subsidencia na zona onde se pousa, polo que favorece tempo estable.

Neste mapa vese o anticiclón das illas Azores que é moi coñecido pola maioría das persoas e que inflúe notablemente no noso país. Este actúa de escudo ante as frontes das borrascas e son desfeitas neste de maneira que predomina o tempo seco na península. En Galicia as borrascas soen entrar polo noroeste debido ao hoco que queda ao norte destas altas presións, pero sen embargo moitas das veces os ventos sopran do sudoeste debido ao xiro antihorario das depresións. Cando unha fronte pasa de largo e veñen os chuvascos postfrontais (chubascos moderados, ocasionalmente fortes e acompañados de sarabia) o vento si que soprará do noroeste. As veces este anticiclón móvese cara a península ou cara o norte e bloquea aínda máis as frontes. Sen embargo se este sobe moito cara o norte deixa pasar as borrascas polo sudoeste e golpean a península por Andalucía e poden chegar a Galicia. Tamén pode acontecer que o anticiclón se mova tanto ao Este que chegue ao Mediterráneo e deixe pasar a tódolas frontes do Atlántico situando a toda España nunha situación de moita inestabilidade atmosférica.

Autor: Daniel Aguilera Pastor (Ciencias da Terra)

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 1. O traballo científico | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

Fabiola Gianotti

Nestes tempos que corren, estamos a ter algunhas mulleres en grandes postos de renome en distintas facetas: política (Ángela Merkel), bioquímica (Margarita Salas, presidenta da Fundación Severo Ochoa) astrofísica (Jocelyn Bell e a súa axuda á contrucción do radiotelescopio)

Este artigo é unha homenaxe a alguén que conseguiu algo inpensable fai soamente 50 anos: ser a directora do CERN (Organización Europea para a Investigación Nuclear) A partires do ano 2016 será a directora da citada organización.

Fabiola Gianoti, nacida o 29 de outubro de 1960, estudou a carreira de física na Universidade de Milán. Posúe varios doutorados, incluindo unha beca no CERN.  Dende agosto de 2013 é Profesora honoraria da Universidade de Edimburgo. Ela tamén e membro da Academia Italiana de Ciencias.

Coñecíades xa a Fabiola? Sabedes de algunha física que sexa tan influínte para as rapazas que queren estudiar física?

Por aquí vos deixo un artigo da citada física:

http://www.magazinedigital.com/historias/entrevistas/fabiola-gianotti-humanidades-igual-valor-que-fisica

Autora: Susana Lamas Fernandes (Ciencias da Terra)

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 1. Mulleres e ciencia, 2. Física de partículas | Etiquetado , , | 1 Comentario

A illa basura do Océano Pacífico

Continuando co artigo anterior gustaríame falarvos sobre outro dos grandes problemas que ten o mar: as illas de basura, en concreto a do Pacífico.

Comenzarei polo principio: que é e como se forma unha illa de basura.

  • É unha zona cuberta de refugos no centro do Océano Pacífico Norte, localizada entre as coordenadas 135° a 155°O y 35° a 42°N. Este vertedeiro oceánico caracterízase por ter concentracións excepcionalmente altas de plástico suspendido e outros refugallos atrapados nas corrientes de xiro do Pacífico Norte (formado por un vórtice: fluxo de rotación en espiral de correntes oceánicas).
  • Como se forman? Son o resultado foise da polución mariña agrupada pola acción das correntes.

Encantaríame que todos nos désemos conta do gravísimo problema que é pois nos somos os maiores causantes desta gran illa, dado que a basura provén das desembocaduras dos ríos e esta, a súa vez, das alcantarillas. O peor de todo é que ningún goberno se quere facer cargo dela pois son augas internacionais. Ademais esta non é a única que hay no mundo hai outra no Océano Atlántico

 E eu tamén me plantexo unhas cantas preguntas:

Que credes que debemos facer para que estes lixos non cheguen ao mar? Sabedes de algunha medida mais que se teñan platexado as potencias mundiais?

Vos deixo este  artigo da revista 20 minutos:


Autora: Susana Lamas Fernandes (Ciencias da Terra)

Publicado en 4. A auga, 4. Biodiversidade, 4. Contaminación | Etiquetado , | 1 Comentario

Mission Blue

Sylvia Alice Earle é unha bióloga mariña, exploradora, escritora e conferenciante que dedicou toda a súa vida ao mar. Realizou multitude de expedicións: Océano Índico (1964), Gálapagos (1966), Illas Virxes (1969, Tektite II) e ademais, formou parte activa en investimentos con traxes de mergullo como o JIM e o Deep Rover. Earle foi o primeiro xefe científico de sexo feminino da NOAA, e foi nomeada pola revista Time como o primeiro heroe para o planeta en 1998.

Hai 60 anos, cando comezou a investigar o océano, non imaxinou o que somos capaces de facerlle ao mundo natural:
Presenciou como no Golfo de Florida xunto ao que creceu aparecía unha das grandes zonas mortas do océano: Ningún animal crece, móvese ou reproducese nelas. Están totalmente desprovistas de vida animal. Esta zona é o resultado da afluencia no Golfo das augas da conca do río Misisipi, onde se verten fertilizantes e residuos animais dunha extensa rexión agropecuaria de Estados Unidos. En 1975, só existía unha zona morta no mundo. A data de 2014 cóntanse máis de 500. O remate desta situación deuse en abril do 2010 cando un pozo petrolífero contaminouno aínda máis. En 1947, cando ela chegou ás súas costas, só existía unha plataforma petrolífera. No 2014, a cifra destas estruturas ascende a 33.835.
As quenllas que admirou nas Illas Galápagos, foron perseguidas tanto para a obtención das súas aletas como para eliminalas, o que creou un enorme buraco no ecosistema e no seu funcionamento. Actualmente só se conserva o 10% das quenllas que había en 1950, o 5% do atún e do bacallau grazas a sobrepesca e o 50% de todo o coral que existía no océano.

A pesar de todo, Sylvia ten un desexo para o planeta. Chámao a Misión Azul. Este labor consiste en protexer o mar do mesmo xeito que agora protexemos a terra: Aproximadamente un 12% da terra está protexida, mentres só un 1% do mar estao. Para conseguilo, creou os chamados “Hope Spots“, puntos de esperanza, co fin de conservar porcións de mar. Cada un deles dá ao océano un respiro das actividades humanas para que poida recuperarse e prosperar.
Como a propia Earle sentenza “Sen océano, non hai vida. Sen océano, non existimos”.


Coñecendo isto, parécevos radical a súa visión sobre os océanos? Considerades importante a creación dos “Hope Spots”? Creedes que é irreversible o dano que causamos no mundo natural?

Autora: Cristina Louro Rivera (Ciencias da Terra)

Publicado en 1. Mulleres e ciencia, 4. Biodiversidade | Etiquetado , , , , | 1 Comentario

Presión e humidade




O noso compañeiro Xacobo de Toro nos explica que é a presión e a humidade atmosferica.

Publicado en 4. A auga | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

Escoitando ás neuronas


O doutor en Bioloxía, Xurxo Mariño nunha charla para TEDxGalicia

 

Publicado en Sen categorizar | Deixa un comentario

Por que o azucre é tan adictivo?


Publicado en 3. Saúde e calidade de vida | Etiquetado , | Deixa un comentario

Nobel Medicina 2015

A Real Academia de Ciencias de Suecia da a coñecer o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina de 2015, outorgado a William C. Campbell, Satoshi Ōmura y Youyou Tu polas súas contribucións no desenvolvemento de terapias contra a malaria e infeccións parasitarias como a elefantiase.

As enfermidades causadas por parásitos, segundo sinalou a Fundación Alfred Nobel, convertéronse nunha praga para a humanidade durante miles de anos, o que supuxo un grave problema de saúde pública. En particular, as infeccións causadas por parásitos afectaron especialmente ás rexións máis pobres do planeta, polo que esste premio recoñece o esforzo destes tres investigadores para desenvolver tratamentos eficaces contra estas enfermidades.

William C. Campbell e Satoshi Ōmura lograron producir a avermectina, un composto a partir do cal se obtiveron fármacos derivados (como a ivermectina) que reduciron significativamente a prevalencia de patoloxías como a cegueira dos ríos ou a filariasis linfática. Ōmura estudou microorganismos do chan da especie Streptomyces e seleccionou os cincuenta cultivos máis prometedores. A partir deles, Campbell purificó un axente bioactivo que resultou efectivo contra os trastornos provocados por este tipo de parásitos.

O estudo de Youyou Tu permitiu a fabricación da artemisina, un axente efectivo contra a malaria. Como sinalaron durante a rolda de prensa, o desenvolvemento deste fármaco mellorou a vida de 3.400 millóns de persoas en rexións endémicas de malaria, salvando a vida a máis de 450.000 persoas, principalmente nenos.

Inspirada pola medicina  tradicional chinesa, Tu aplicou o método científico para achar un composto activo contra a malaria na planta Artemisia annua. A primeira investigación foi errada, con todo, no segundo intento logrou illar a artemisina, un axente antimalárico capaz de acabar co parásito do xénero Plasmodium, tanto nos modelos animais estudados como nas persoas afectadas. Un éxito que mostra a importancia de recuperar a medicina tradicional e analizala desde a perspectiva científica.

Máis información

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 1. Mulleres e ciencia, 1. O traballo científico, 3. Enfermidades infecciosas, 3. Saúde e calidade de vida | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

Carbono 14


Os vídeos de Ciencia Express presentan de forma breve e divertida ideas fundamentais da ciencia. Están realizados por Mikel Ramírez (animación) con guións de Enrique Borja para a Cátedra de Cultura Científica da UPV.

 

Publicado en 1. O traballo científico | Etiquetado , | Deixa un comentario

O 29 de setembro, é o aniversario de Cervantes. Vota pola súa estrela.

Estímase que existen decenas de miles de millóns de planetas só na nosa Galaxia, a Vía Láctea. Ata agora descubríronse 1958 planetas ao redor de estrelas distintas ao Sol. Coñécense 1241 sistemas planetarios, dos que 488 son sistemas múltiples (unha estrela con dous planetas o máis).

Como nomeamos aos exoplanetas? Case no 100% dos casos os exoplanetas desígnanse con números e letras  de catálogos, como Kepler-88b ou OGLE-2015-BLG-0966-b. Difícil de lembrar e pouco imaxinativo. Por ese motivo a Unión Astronómica Internacional (IAU en inglés) en agosto de 2015, lanzou o proxecto  NameExoWorlds para que sexamos os  cidadáns os que demos nome  a 20 sistemas planetarios.

 Para iso,  hai que acceder á seguinte páxina:

http://nameexoworlds.iau.org/

Un  destes  vinte sistemas planetarios aos que a IAU propón dar nome propio é o que se atopa na estrela mu (μ) Arae. Mu Arae é unha estrela parecida ao Sol. Está a pouco máis de 50 anos luz de nós, proxectada sobre a constelación austral  Ara. Mu Arae é algo máis vella que o noso Sol (uns 6340 millóns de anos), posúe un 10% máis de masa e é 90% máis luminosa. Desde hai tempo sábese que posúe 4 planetas ao seu ao redor, só designados (por agora) como mu Arae b, c, d e e.

 A comunidade astrofísica española, coordinada pola Sociedade Española de Astronomía (SEA) e apoiada polo Instituto Cervantes está a promover a iniciativa do Planetario de Pamplona, que suxeriu á IAU que a estrela mu Arae e os seus  planetas recibisen os nomes de Cervantes (para a estrela) e os das personaxes principais de “El Quijote” para os planetas. Así, a iniciativa de #YoEstrellaCervantes propón que os planetas ao redor da estrela Cervantes (mu Arae) pasen a chamarse Quijote (mu Arae b), Dulcinea (mu Arae c), Rocinante (mu Arae d) e Sancho (mu Arae e).

Podes emitir o teu voto indo a:

http://nameexoworlds.iau.org/systems/106

e votando pola opción de Cervantes.

máis información

Publicado en Sen categorizar | Deixa un comentario