O Gran Val Do Rift

A terra abriuse fai uns días en Kenia, creando unha gran fendedura na superficie preto de Mai Mahiu, unha cidade do suroeste situada no Gran Val do Rift. A fisura ten 15 metros de profundidade, 20 metros de ancho e varios kilómetros de longo.

grieta-kenia

O Gran Val do Rift é unha fractura xeolóxica de case 5.000 kilómetros de lonxitude que recorre o continente africano de norte a sur, entre Eritrea e Mozambique. Comezou a formarse hai 20 millóns de anos debido ao empuxe en sentido oposto de dúas placas tectónicas -a somalí, que avanza cara o este, e a nubia ou africana, que o fai cara o noroeste-. O proceso de separación entre as placas prodúcese a moi baixa velocidade. É decir, o val convertirase nun océano e o continente africano acabará dividido en dous, pero iso ocorrerá dentro de 50 millóns de anos.

 

mapa-como-esta-diviendo-africa-por-grieta-kenia-1522924877859

A zona do suceso encóntrase situada nunha importante falla xeolóxica e tamén un dos terreos máis inestables de África, ainda que algúns especialistas matizan o fenómeno e insisten en que o surximento da fendidura no sería posibles sen as intensas choivas que afectaron a rexión recentemente.

A tectónica de placas é a teoría xeolóxica que explica este fenómeno: unha serie de placas ríxidas cubren a Terra, e non cesan de moverse dende fai centos de millóns de anos. Alí onde se rozan, a actividade sísmica e volcánica é maior. As correntes causadas pola radioactividade de isótopos presentes no manto e no núcleo do planeta transmítense á superficie polo manto, e as conseguintes diferencias de temperatura crean correntes de convección que moven océanos e continentes a un ritmo imperceptible a escala humana.

O fenómeno da deriva continental xa se sospeitaba dende o siglo XVIII, cando se caeu na conta de que as formas dalgúns continentes encaixaban como pezas dun puzle. O exemplo máis evidente salta á vista ao mirar nun mapa o contorno de áfrica Occidental e de América do Sur. A dorsal atlántica, a cordilleira volcánica submariña que divide o Océano Atlántico de Norte a Sur, é como un costurón que da fe sobre a existencia da tectónica de placas.

En realidade, África leva partíndose polo menos 20 millóns de anos. A rexión delimitada polo Rift sepárase do resto do continente a un ritmo de 6 ou 7 milímetros cada ano. Crese que a ruptura non será completa ata dentro de varios millóns de anos e, cando remate, orixinará unha gran isla sete veces maior que Madagascar.

1522854864_966199_1522921760_sumario_normal

Fontes: El País, El Periódico e Muy Interesante.

 

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 2. O noso lugar no universo, 2. Tectónica de Placas, Xeral | Deixa un comentario

Terremoto de Célebes 2018

Un terremoto ocorrido este 2018, o 28 de setembro, tivo lugar ás 13:00 horas a unha profundidada rexistrada de 10km e unha duración de 10s. As principais zonas afectadas foron: a provincia de Célebes central, sobre todo a cidade de Palu e a Regancia de Donggala.

A illa indonesia de Célebes está situada sobre tres placas tectónicas de tipo secundarias. Estas son: a placa do mar das Molucas, a placa de Sonda e a  placa número 44.

A provincia de Célebes Central, onde o terremoto ocorreu o 28 de septiembre de 2018, está sobre a placa do mar das Molucas.

Ademáis, gran parte de Indonesia está situada no cinto de lume do Pacífico, o que provoca que ese país teña unha actividade sísmica e volcánica activa.

Antes deste terremoto, rexistráronse desde o anterior xaneiro, centos de sismos, algúns, maiores dos  7° na escala de magnitude de Richert. Pódense  mencionar os terremotos de Lombok de xullo e agosto de 2018, o terremoto de Yakarta de xaneiro de 2018, entre otros  máis.

Molucca_Sea_Plate_map-fr

Referencias: 20 minutos e Wikipedia.org

Intensity_main_earthquake_Sulawesi_2018-09-28

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 2. Tectónica de Placas, 4. Riscos naturais | 1 Comentario

Por que o tsunami de Indonesia 2018 provocou menos vítimas?

As autoridades de Indonesia remataron a procura das vítimas do terremoto e posterior tsunami que causou polo menos 2 075 mortes fai dúas semanas no norte da illa de Celebes. Máis do 75% das mortes foron rexistradas na cidade de Palu.

 Sen posibilidade de atopar supervivintes nos  escombros

 As tarefas de rescate chegaron ao final só dúas semanas despois do terremoto de magnitude 7,5,  o que provocou un tsunami que adentrouse case medio quilómetro nalgúns lugares. O tremor tamén causou unha licuefacción do solo, un fenómeno que ocorre cando un chan areoso con grandes bolsas de auga rompe e libera moito barro, o que xera un deslizamento de terra en lugares que poden ser planos. Isto ocorreu no barrio de Balaroa,  no oeste de Palu e na aldea de Petobo, a uns 7 quilómetros ao sudeste, onde os xefes locais estiman que hai unhas 5.000 persoas enterradas, aínda que a figura oficial de desapariciónes no oeste de Palu, e na aldea de Petobo, uns 7 kilómetros ao sureste, donde los jefes locales estiman que hay unhas 5.000 personas enterradas, aunque a cifra oficial de desaparecidos ascende a 680.

Sabemos que comparado co tsunami de 2004, este foi menor. No anterior os mortos ascendiron a case 300.000 vítimas.  No tsunami de 2004 houbo fallos de protocolo que aumentaron exponencialmente as vítimas. Tras este desastre as autoridades indonesias colocaron nas  costas, 22 boyas con sensores de alerta (SAT) grazas a donacións,

tsunami-2004-indonesia

No aniversario da traxedia en 2008, o entonces presidente indonesio, Susilo Bambang Yudhoyono, supervisou en Manado, ao norte de Célebes, un simulacro de alerta de tsunami no que participaron 5.000 personas.

A ciencia nos brinda oportunidades para evitar ou diminuir as mortes nun  fenómeno natural, investigando na  traballa na previsión, prevención e predición dos fenómenos naturais.

( Fontes periodisticas  y videos para el articulo)

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 2. Tectónica de Placas | Deixa un comentario

Pompeia

Pompeia foi unha cidade da Antigua Roma situada xunto a Herculano na rexión de  Campania, cerca da actual cidade de Nápoles, ao  redor da baía do mesmo nome na Cidade metropolitana de Nápoles.

campania_map_political_regions 

A erupción do Vesubio o 24 de agosto do ano 79 cubriu de cinzas esta cidade.  Moitos dos seus habitantes morreron debido ao flujo piroclástico. Na súa proximidade levántase a moderna e actual cidade de Pompeia.

pompei        pompeya-actual

No ano 62 d. C. un forte terremoto danou seriamente a cidade. Segundo Tácito, «Foi en gran parte destruida por un terremoto». No período subsecuente se emprendéronse traballos de restauración que ainda nos se completaran cando o Vesubio entrou en erupción. Había templos e lugares públicos en ruínas e varios grupos de traballadores reparando desperfectos nos fogares particulares. Esta situación podería deberse a que o terremoto do 62 d.C.  deixou a cidade case destruida.

volcan-de-vesubio

En 2018, un equipo de arqueólogos descubriu una inscripción fechada dezaseis días antes das calendas de novembro no antigo calendario romano, é dicir o 17 de outubro, polo que, segundo a súa teoría, a erupción tería lugar o 24 de outubro.

Fasti_Consularii_(detail)_-_Sala_della_Lupa_-_Palazzo_dei_Conservatori_-_Musei_Capitolini_-_Rome_2016_(3)

Unha área importante das investigacións céntrase nas estruturas que se estaban a restaurar durante a erupción (dañadas no terremoto do 62). O motivo máis probable polo que esas estruturas todavía estaban sendo reparadas, dezasete anos despois do terremoto ,foi a crecente frecuencia de pequenos tremores que precederon á erupción, como se puede extraer das palabras de Plinio o Mozo, a única testemuña da que nos chegaron  noticias: «Por moitos días antes houbo terremotos».

Evidencia da tremenda actividade sísmica na área de Pompeia é que; nos arredores da actual Poerta Mariña, atopáronse restos dun embarcadoiro, así como outras edificacións romanas máis abaixo, cara ao mar. Isto leva a pensar que o litoral tivo que cambiar moito nos últimos séculos da cidade, aínda que non se sabe exactamente onde estaría o porto no seus últimos anos de historia.

Durante as excavacións, atopáronse buratos nas cinzas que contiñam restos humanos. En 1860, o arqueólogo italiano Giuseppe Fiorelli suxeriu encher estes ocos con xeso, obtendo así moldes que mostraban con gran precisión el último momento da vida dos ciudadáns que non puideron escapar da erupción. Nalgúns deles a expresión de terror é claramente visible. Outros están a tapar as bocas con panos ou vestidos para non inhalar os gases tóxicos, e algún se aferran con forza as súas xoias e aforros. Tampouco falta quen prefiriu aforrarse o tormento quitándose a vida, manténdose xunto aos seus corpos pequenas botellas con veleno. Os cans guardiáns seguen encadeados ás paredes das casas dos sus amos, ao igual que os gladiadores do anfiteatro, neste último caso, acompañados duna misteriosa muller cargada con todas as súas xoias de gala.

126-cast-of-a-crouching-man-pompeii-victim  volcano_21  pompeii_castofawoman  Calco a Pompei fra due uomini

O número actual de vítimas é dunhas 2000, e é de esperar que aparezan moitas máis nas partes da cidade que aínda non foron  excavadas.

Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 2. Tectónica de Placas, 4. Riscos naturais | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

Nobel medicina 2018


Publicado en 1. Ciencia e sociedade, 1. O traballo científico, 3. Inmunoloxía e farmacoloxía | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario


Publicado en Sen categorizar | Deixa un comentario

Ignaz Semmelweis: a ciencia e o seu método


Publicado en Sen categorizar | Deixa un comentario

How does the thyroid manage your metabolism?


Publicado en 3. Saúde e calidade de vida | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

O petróleo

O petróleo é unha substancia composta por unha mestura de hidrocarburos, de cor escura e cheiro forte. É máis lixeira ca auga e se encontra en estado natural en xacementos subterráneos dos estratos superiores da corteza terrestre. Desta substancia fabrícase a gasolina, o queroseno, o alquitrán, ect. Os primeiros rexistros sobre a utilización do petróleo se remontan uns 6.000 anos atrás, cando os asirios e os babilonios o utilizaban para pegar ladrillos e na medicina. Os exipcios apelaban o petróleo para engrasar peles e os indíxenas precolombinos o utilizaban para pintar esculturas. Esta substancia procede da acumulación da materia orgánica, fundamentalmente de plancton, en sedimentos arcillosos acumulados en medios marinos. Co transcurso de millóns de anos esta materia orgánica experimenta unha lenta degradación que aumenta a proporción de carbono, e tamén unha polimerización que da lugar á complexa mestura de cadenas de hidrocarburos gaseosos, sólidos e líquidos que compoñen o petróleo.

Vantaxes do petróleo:

1. A tecnoloxía para o seu procesado está moi desenvolvida e se logran produtos de alta calidade.

2. As infraestruturas para o seu transporte e distribución están moi desenvolvidas.

3. Ten un alto poder calorífico, o que brinda moita autonomía aos sistemas que os usan, xa que con un pequeno depósito de combustible se obteñen moitas horas de traballo.

4. Hai unha gran cantidade de máquinas, caldeiras, etc., adaptadas ao seu uso.

Inconvenientes do petróleo:

1. É un recurso que se consome a gran velocidade. Algunhas previsións estiman que en 20 anos podría quedar o 15% do petróleo que hoxe consumimos.

2. A súa combustión produce moito dióxido de carbono (CO2). O uso deste combustible é actualmente unha das principais fontes deste gas propiciador do efecto invernadoiro.

3. Para os países non produtores do petróleo, o seu uso supón a dependencia dun produto importado cuxo prezo tende a subir.

4. O seu transporte en barcos petroleros supón un risco importante para o medio ambiente pola posibilidade de vertidos ao mar debido a accidentes ou a actividades ilegais, como o lavado dos tanques en alta mar.

5. Os aditivos antidetonantes coma o chumbo son moi contaminantes.

Os principáis países exportadores de petróleo son os seguintes:

Estados Unidos, Arabia Saudi, Rusia, China, Canadá, Irán, Emiratos Árabes Unidos, Irak, México, Kuwait, Brasil, Nigeria, Venezuela, Noruega, Argelia, Angola, Kazajistán, Catar, Libia y Reino Unido.

O petróleo é considerado unha reliquia e tamén se denomina ouro negro.
Máis información

Autor: Daniel Aguilera Pastor (CTMA )

Publicado en Sen categorizar | Deixa un comentario

A enexía solar fotovoltaica

Dende as primeiras innovacións tecnolóxicas, nos primeiros nucleos humanos (Mesopotamia, Exipto…), sempre se buscaron fontes de enerxía para facer funcionar aparatos, ven fosen científicos ou necesarios para a vida diaria. As primeiras civilizacións utilizaron o vento para a navegación e a auga para mover muíños entre outros. Hoxe en día empregámolas de xeito mais complexo, como por exemplo aproveitando o sol que chega aos nosos tellados para así poder quentar auga para as nosas casas.

Se ben é certo que existen moitos tipos de enerxías renovables entre elas: eólica (aproveitando a forza do vento ), mareomotriz (aproveitando a forza das mareas ). Neste post falarei da enerxía solar fotovoltaica.

enerxía solar fotovoltaica é unha fonte de enexía renovable que produce electricidade. E obtida directamente a partires da radiación solar mediante un dispositivo semiconductor denominado célula fotovoltaica, ou ben mediante unha deposición de metales sobre un sustrato.

Esta enerxía ten múltiples vantaxes: o mantemento, que é sinxelo e sobre todo de baixo custe,  os módulos a utilizar que  teñen unha longa vida de ata 20 anos e pódense facer de múltiples tamaños, que pódese integrar moi facilmente a estructuras de construcción tanto novas como antigas, é que é un sistema idóneo de aproveitamento de enerxía  para zonas donde non chega a electricidade e que  é un sitema moi silencioso.

Pero cabe destacar que tamén presenta algunhas desvantaxes: os custos de instalación inicial son altos, existe unha falta de elementos almacenadores de enerxía fiables, este tipo de enerxías son difusas e intermitentes e por último é preciso unha gran extensión de parcela para que teña unha alta retabilidade

Tamén debemos recalcar que actualmente existe unha gran demanda de enexías renovables e debido a estos a fabricación de células fotovoltaicas avanzou nestes últimoa anos.

Pero ¿cómo funciona?; unha célula fotovoltaica é a equivalente a un xenerador de enerxía ao cal se lle engade un diodo. Para lograr unha célula solar práctica, ademais é preciso engadirlle uns contactos eléctricos (que permitan extraer a enerxía xerada), unha capa que protexa a célula e que deixe pasar a luz, unha capa antirreflexante para garantir a correcta absorción dos fotóns e algún elemento que outro mais para aumentar a eficiencia da mesma.


Lista de países productores de enexía fotovoltaica:

1º Alemania: que produce 17200 megawatts

2º España:xera 3800 megawatts

3º Xapón : 3600  megawatts

4º Italia : 3484 megawatts

5º EEUU: 2528 megawatts

6º Rep. Checa: 2000 megawatts

7º Francia: 1025 megawatts

8º China :900 megawatts

9º Bélgica: 803 megawatts

10º Corea del Sur: 655 megawatss

Autora: Susana Lamas Fernandes (CTMA 2 Bac)

Publicado en 4. Cara a unha xestión sustentable, 4. Contaminación, 4. Enerxías renovables | Etiquetado , , | Deixa un comentario